DOLAR 33,0659 0.7%
EURO 36,0607 0.55%
ALTIN 2.569,090,78
BITCOIN 19185251.42919%
İstanbul
30°

AZ BULUTLU

20:44

AKŞAMA KALAN SÜRE

Sosyal medya, Z kuşağı için ‘yaşam tarzı vitrini’ işlevi görüyor

Sosyal medya, Z kuşağı için ‘yaşam tarzı vitrini’ işlevi görüyor

ABONE OL
05 Temmuz 2024 12:46
Sosyal medya, Z kuşağı için ‘yaşam tarzı vitrini’ işlevi görüyor
0

BEĞENDİM

ABONE OL

TÜİK Türkiye sıhhat araştırmasına nazaran; 2010 yılında alkole başlama en çok ‘merak’ nedeniyle olurken, 2022’de her 2 bireyden 1’i cümbüş emelli alkole başladı.

Gençlerin alkol ya da öteki hususlara yönelme sebeplerinin merak duygusu, arkadaş tesiri, özenti, eğlenme gayeli ve gerilimle başa çıkma üzere nedenlerden kaynaklandığını belirten Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Onur Noyan, “Ergenlik periyodunda, beyin şimdi gelişimini tamamlamamış, bilhassa mantıksal kararlarımızı yöneten ön beyin olgunlaşmamış oluyor. Bu durum, ergenlerin duygusal olarak daha hareketli ve riskli davranışlara açık olmalarına yol açıyor.” dedi.

Sosyal medya, dizi/film platformları ve hatta bilgisayar oyunlarının da alkol tüketimini olumlu bir halde tasvir ettiklerine dikkat çeken Prof. Dr. Noyan, “Sosyal medya ve başka platformlar, bilhassa Z jenerasyonu için bir hayat biçimi vitrini fonksiyonu görmekte ve hedonistik kıymetleri pekiştirmektedir.” uyarısında bulundu.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Onur Noyan, alkole başlama nedenleri ve cinsiyete nazaran dağılımını ortaya koyan TÜİK Türkiye sıhhat araştırması sonuçlarını kıymetlendirdi.

2 şahıstan 1’i cümbüş gayeli alkole başlıyor 

TÜİK Türkiye sıhhat araştırmasına nazaran, 2010 yılında alkole başlama en çok ‘merak’ nedeniyle olurken, 2022’de her 2 bireyden 1’inin cümbüş maksatlı alkole başladığı görüldü.

Gençlerin alkol ya da öteki unsurlara yönelme sebeplerinin şahsî farklılıklara nazaran değişiklik gösterdiğine değinen Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Onur Noyan, “Genel olarak beş temel etkeni belirleyebiliriz; merak duygusu, arkadaş tesiri / akran baskısı, özenti, eğlenme maksatlı ve gerilimle başa çıkmak için… Bu beş faktörün yanında son yıllardaki gelişmelerle toplumsal medya tesiri de yeni bir etmen olarak kıymetlendirilebilir.” dedi.

Umutsuzluk, toplumsal dert, kimlik arayışı ve kümede yer edinme gayreti bağımlılığa yatkınlığı etkiliyor

Bağımlılık konusunda farkındalık yaratma çalışmalarında bilhassa üzerinde durulması gereken noktanın, merak ve dehşet ortasındaki istikrarın sağlanması olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Onur Noyan, “Ailelerin, okulların ve bu alanda faaliyet gösteren kurumların sağladığı bilgilerle gençlerin meraklarını yanlışsız bilgilerle tatmin etmeyi hedefliyoruz. Terazi metaforu ile düşünürsek, bir tarafta bilgi arayan meraklı bir genç, öteki tarafta gerçek bilgilerle donanmış ve yüksek farkındalığa sahip bir genç bulunmaktadır. Terazinin hangi tarafı daha ağır basıyorsa, genç o tarafta bir gelişim gösterecektir.” dedi. 

Ergenlik devrinde, beynin şimdi gelişimini tamamlamadığını, bilhassa mantıksal kararlarımızı yöneten ön beynin olgunlaşmadığını da kelamlarına ekleyen Prof. Dr. Noyan, şöyle devam etti:

“Bu durum, ergenlerin duygusal olarak daha hareketli ve riskli davranışlara açık olmalarına yol açar. Yenilik arayışı ve heyecan, bu periyotta bilhassa yüksektir. Ümitsizlik, yalnızlık hissi, toplumsal telaş, öz benlik algısının düşük olması, kimlik arayışı ve kendisine kümede yer edinme uğraşı üzere kişisel faktörler bağımlılığa yatkınlığı etkileyen temel ögelerdir. Erişim kolaylığı da bu devirde alkol kullanımının artmasına sebep olabilecek faktörlerdendir. Rastgele bir hususun çarçabuk bulunabileceği ya da elde edileceğine yönelik algının o unsurun kullanım oranlarını arttırdığını daha evvelki yıllarda yapılan çalışmalardan biliyoruz. Bu sebeple alkol, tütün eserleri üzere yasal unsurlara erişime yönelik yaş kısıtlamalarının âlâ takip edilmemesi de kullanımın yaygınlaşmasına sebep olabilir.”

Eğitimler ve farkındalık çalışmaları merak hissinin azalmasını sağlıyor 

“Alkol kullanmaya başlama yaşına yönelik çok net bir bilgimiz olmasa da lise devrinin bu açıdan daha riskli olduğunu söyleyebiliriz.” diyen Prof. Dr. Onur Noyan, daha erken yaşlarda kullananlar olabileceği üzere daha ileriki yıllarda da başlayanlar olabileceğini hatırlattı. 

TÜİK’in yaptığı öteki araştırmalara nazaran 2022 yılında 15-24 yaş aralığındaki bireylerde hiç alkol kullanmamış olma durumunun yüzde 90’a yükseldiğini belirten Prof. Dr. Noyan, “Bu oran geçtiğimiz yıllarda; 2019’da yüzde 84, 2016’da yüzde 85 iken, 2022’de artış göstermiş olması değerli. Verilen eğitimlerin, farkındalık çalışmalarının, merak hissinin azalmasına sebep olan ömür biçiminin tesirli olduğunu düşünmekteyim.” halinde konuştu.

Sosyal medya, Z jenerasyonu için bir ‘yaşam usulü vitrini’ fonksiyonu görüyor

Araştırmaların yanında yapılan anketlerdeki alkol kullanma sebeplerine de değinen Prof. Dr. Onur Noyan, şu bilgileri verdi:

“2010’da merak duygusu alkol kullanma nedenleri ortasında öndeyken 2022’de cümbüş emelli alkol kullandığını belirten bireylerin artması dikkat alımlı. Cümbüş emelli alkol kullanma oranlarının yıllar içerisinde arttığı görülüyor. Bu artışta birden fazla etkenin değerli olduğunu değerlendiriyorum. Bilhassa Z jenerasyonu olarak isimlendirilen 15-24 yaş ortasındaki neslin doğumlarından itibaren teknolojik gelişmeler ve toplumsal medya ile çok sıkı bir alakada olmaları, hayat usulü tercihleri ve davranış kalıpları üzerinde tesirli olmuştur. Toplumsal medyada, dizi/film platformlarında ve hatta bilgisayar oyunlarında alkol tüketimi olumlu bir biçimde tasvir edilmekte ve eğlenmek için alkolün gerekli olduğu bildirisi verilmektedir. Toplumsal medya ve öteki platformlar, bilhassa Z nesli için bir hayat şekli vitrini fonksiyonu görmekte ve hedonistik pahaları pekiştirmektedir. Gençler ortasındaki hedonistik eğilimler sadece alkol kullanımıyla sonlu kalmıyor; alışveriş alışkanlıkları, hoşluk ve ferdî bakım gayretleri, markalı eser tercihleri ve yemek yeme alışkanlıkları üzere bahislerde da kendini gösteriyor. Bu materyalistik hedonizm, genç jenerasyonların günlük ömür seçimlerini etkileyen geniş bir etmen haline gelmiştir.”

Olumlu tesirler de kelam konusu olabilir 

Bu durumun birtakım olumsuz tesirlerinin yanında olumlu tesirleri de olabileceğini belirten Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Onur Noyan kelamlarını şöyle tamamladı:

“Alkol ve sigara kullanıma yönelik farkındalıklarının artması kullanım oranlarının düşmesine sebep olabilmekte ancak kullanma nedenleri farklılaşmaktadır. Toplumsal medya tesiri ile görünür olma tek tip birey modelinin ortaya çıkmasına sebep olabilir. Gençleri kendi içlerindeki ferdî yeteneklerini ve özelliklerini ön plana çıkartacak halde gelişimlerine kıymet vermeye teşvik etmek yararlı olacaktır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.